Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού μπαίνουν επιτέλους και επίσημα στην ελληνική αγορά. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έθεσε στις 10 Ιουλίου σε δημόσια διαβούλευση τη νέα υπουργική απόφαση που θα καθορίζει τους όρους εγκατάστασης και σύνδεσής τους, με τα σχόλια των ενδιαφερομένων να γίνονται δεκτά έως τις 20 Ιουλίου.
Η ιδέα πίσω από αυτά τα συστήματα είναι απλή.
Ενα μικρό ηλιακό πάνελ στο μπαλκόνι ή στη βεράντα, μια κοινή πρίζα σούκο, και ένα κομμάτι από τον λογαριασμό ρεύματος μειώνεται, χωρίς ηλεκτρολόγο, χωρίς ταράτσα και χωρίς να χρειάζεται καν να είστε ιδιοκτήτης του ακινήτου.
Για όσους ασχολούνται με ακίνητα, είτε ως ιδιοκτήτες, είτε ως ενοικιαστές, είτε ως επενδυτές, το θέμα αξίζει προσοχή. Η Ελλάδα έχει έναν από τους μεγαλύτερους δείκτες κατοίκησης σε πολυκατοικίες στην Ευρώπη, με περίπου έξι στους δέκα Ελληνες να μένουν σε διαμέρισμα χωρίς δικιά τους ταράτσα. Ακριβώς εκεί βρίσκεται και η μεγαλύτερη ευκαιρία των φωτοβολταϊκών μπαλκονιού.
Τι είναι τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού
Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, γνωστά διεθνώς και ως plug and play φωτοβολταϊκά, είναι μικρά ηλιακά συστήματα μέγιστης ισχύος έως 800 Watt, σχεδιασμένα να τοποθετούνται όπου υπάρχει διαθέσιμος χώρος. Οχι μόνο στο μπαλκόνι, αλλά και στη βεράντα ή στην ταράτσα, εφόσον υπάρχει πρόσβαση. Καταλαμβάνουν συνήθως από τρία έως έξι τετραγωνικά μέτρα καθαρής επιφάνειας και αποτελούνται από δύο ηλιακά πάνελ, έναν μικρομετατροπέα και μια απλή βάση στήριξης.
Η εγκατάσταση είναι σχεδιασμένη να γίνεται από τον ίδιο τον καταναλωτή, χωρίς την ανάγκη πιστοποιημένου ηλεκτρολόγου. Αρκεί η σύνδεση σε μια τυπική οικιακή πρίζα σούκο, κάτι που εξηγεί και τη μεγάλη τους διάδοση σε χώρες όπου η κατοίκηση σε διαμερίσματα είναι ο κανόνας.
Πώς λειτουργούν και γιατί δεν αποθηκεύουν ενέργεια
Ο τρόπος λειτουργίας τους στηρίζεται στον λεγόμενο ταυτοχρονισμό. Η ενέργεια που παράγει το πάνελ καταναλώνεται τη στιγμή που παράγεται, κατευθείαν από τις συσκευές του σπιτιού, όπως το ψυγείο, ο θερμοσίφωνας ή ο δρομολογητής του ίντερνετ. Ο μικρομετατροπέας διαβάζει σε πραγματικό χρόνο πόση ενέργεια παράγεται και καλύπτει αυτόματα την αντίστοιχη κατανάλωση.
Αυτό σημαίνει επίσης έναν βασικό περιορισμό που καλό είναι να γνωρίζει κάθε ενδιαφερόμενος πριν αγοράσει. Οταν δεν υπάρχει κατανάλωση τη στιγμή που παράγεται η ενέργεια, αυτή δεν αποθηκεύεται σε μπαταρία ούτε πωλείται στο δίκτυο. Απλώς χάνεται. Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού δεν έχουν καμία σχέση με το net billing, δηλαδή τη δυνατότητα πώλησης της περίσσειας ενέργειας στο δίκτυο που ισχύει για τα κλασικά φωτοβολταϊκά στέγης.
Πόσο κοστίζουν τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού
Το κόστος αγοράς εξοπλισμού είναι από τα χαμηλότερα σε ολόκληρη την κατηγορία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για το σπίτι. Ενα βασικό κιτ ισχύος περίπου 400 Watt κοστίζει γύρω στα 500 έως 600 ευρώ, ενώ ένα πλήρες σύστημα ισχύος έως 800 Watt κυμαίνεται από 700 έως 1.000 ευρώ, ανάλογα με τη μάρκα και τον τύπο του μικρομετατροπέα. Πρόκειται για κόστος αντίστοιχο ή και χαμηλότερο από έναν συμβατικό ηλιακό θερμοσίφωνα.
Πόση ενέργεια παράγουν και πόσα εξοικονομούν στον λογαριασμό ρεύματος
Δύο πάνελ συνολικής ισχύος 800 Watt παράγουν, ανάλογα με τον προσανατολισμό και την ηλιοφάνεια του κτιρίου, από 1.000 έως 1.200 κιλοβατώρες τον χρόνο. Σε έναν τυπικό ετήσιο λογαριασμό ρεύματος, αυτό μεταφράζεται σε εξοικονόμηση της τάξης του 20% έως 30%. Το ποσοστό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πότε καταναλώνεται ρεύμα στο σπίτι, αφού η ενέργεια που παράγεται το μεσημέρι και δεν χρησιμοποιείται αμέσως δεν αποθηκεύεται. Νοικοκυριά που έχουν παράλληλα και ηλιακό θερμοσίφωνα αναφέρουν μειώσεις που μπορούν να φτάσουν ακόμα και το 50%.
Ποιος επωφελείται περισσότερο, ιδιοκτήτες, ενοικιαστές και διαμερίσματα πολυκατοικίας
Εδώ βρίσκεται και το πιο ενδιαφέρον σημείο για την αγορά ακινήτων. Σύμφωνα με τον ενεργειακό σύμβουλο του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών, τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού απευθύνονται ιδανικά σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος αλλά και σε ενοικιαστές, ακριβώς επειδή δεν απαιτούν μόνιμη εγκατάσταση. Ο κάτοχός τους μπορεί να τα αποσυνδέσει και να τα μεταφέρει στην επόμενη κατοικία του, σαν μια ακόμα οικιακή συσκευή.
Για έναν ιδιοκτήτη ακινήτου προς ενοικίαση, αυτό σημαίνει ότι το κόστος μπορεί να το αναλάβει και ο ίδιος ο ενοικιαστής, χωρίς να χρειάζεται συναίνεση της πολυκατοικίας ή του ιδιοκτήτη, εφόσον τηρούνται οι προδιαγραφές ασφαλείας. Για ένα διαμέρισμα που θα βγει προς πώληση ή ενοικίαση, ένα μικρό, ήδη εγκατεστημένο σύστημα φωτοβολταϊκού μπαλκονιού μπορεί να λειτουργήσει ως ένα μικρό, πρακτικό ατού στη διαδικασία, χωρίς φυσικά να υποκαθιστά τους βασικούς παράγοντες που καθορίζουν την αξία ενός ακινήτου, όπως η τοποθεσία, η κατάσταση και η ενεργειακή κλάση του κτιρίου.
Τι γίνεται σε περίπτωση διακοπής ρεύματος
Για λόγους ασφαλείας, τα συστήματα αυτά είναι σχεδιασμένα να σταματούν αυτόματα την παραγωγή ρεύματος σε περίπτωση βλάβης ή προγραμματισμένης διακοπής ηλεκτροδότησης, ώστε να μην εγχέουν ενέργεια σε δίκτυο που βρίσκεται εκτός λειτουργίας. Η συντριπτική πλειονότητα των μικρομετατροπέων που κυκλοφορούν στην αγορά, στην πλειονότητά τους ευρωπαϊκής προέλευσης, διαθέτει ενσωματωμένη αυτή τη δικλίδα ασφαλείας.
Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο του ΥΠΕΝ
Η νέα υπουργική απόφαση, συνέχεια του Ν 5299 του 2026 για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θεσπίζει για πρώτη φορά επίσημα τη δυνατότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών μπαλκονιού μέγιστης ισχύος 800 Watt, αποκλειστικά για κάλυψη ιδίων αναγκών και χωρίς έγχυση ενέργειας στο δίκτυο. Για λόγους ασφαλείας, οι κάτοχοι θα υποχρεούνται να δηλώνουν τα βασικά χαρακτηριστικά του εξοπλισμού τους σε ειδική ψηφιακή πλατφόρμα που θα δημιουργήσει ο ΔΕΔΔΗΕ, το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αυτοκατανάλωσης.
- Απλούστευση των διαδικασιών για συλλογική αυτοκατανάλωση, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο για πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών
- Δυνατότητα εκπροσώπησης καταναλωτών που συμμετέχουν σε σχήματα αυτοκατανάλωσης από διαφορετικούς προμηθευτές
- Επιτάχυνση της εγκατάστασης έξυπνων μετρητών για όσους εντάσσονται σε σχήματα αυτοκατανάλωσης
- Μεταβατικές διατάξεις ώστε οι ήδη υπάρχοντες σταθμοί αυτοκατανάλωσης να μεταβούν ομαλά στο νέο πλαίσιο, χωρίς επιπλέον κόστος
Τα στοιχεία που συνοδεύουν τη διαβούλευση δείχνουν και τη δυναμική του κλάδου. Από το 2020 έως σήμερα έχουν τεθεί σε λειτουργία 37.407 συστήματα αυτοκατανάλωσης συνολικής ισχύος 1.070 megawatt, έναντι μόλις 1.772 συστημάτων ισχύος 36 megawatt την περίοδο 2015 έως 2019.
Τι δείχνει η εμπειρία άλλων χωρών
Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού είναι ήδη ιδιαίτερα διαδεδομένα στη Γερμανία, όπου τα εγκατεστημένα συστήματα πλησιάζουν το 1,2 εκατομμύριο, ενώ αντίστοιχη νομοθετική προσπάθεια βρίσκεται σε εξέλιξη και σε 27 πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών. Στη Γερμανία τα συστήματα αυτά εξαιρούνται εδώ και χρόνια από τον ΦΠΑ, ενώ ο δήμος του Βερολίνου έχει θεσπίσει και ειδικό πρόγραμμα επιδότησης, της τάξης των 500 ευρώ ανά νοικοκυριό. Μηδενικό ΦΠΑ ως κίνητρο εφαρμόζουν επίσης η Βρετανία, η Κροατία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία. Στην Ελλάδα, κάτι αντίστοιχο δεν έχει ακόμα εξεταστεί επίσημα.
Συχνές ερωτήσεις για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού
Μπορώ να πουλήσω ενέργεια στο δίκτυο; Οχι. Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού καλύπτουν αποκλειστικά ιδία κατανάλωση και δεν εντάσσονται στο καθεστώς net billing.
Χρειάζομαι ηλεκτρολόγο ή άδεια; Οχι για την ίδια την εγκατάσταση, που γίνεται συνήθως από τον καταναλωτή. Με το νέο πλαίσιο θα απαιτείται όμως δήλωση του εξοπλισμού στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΔΕΔΔΗΕ.
Τι γίνεται αν μετακομίσω; Το σύστημα αποσυνδέεται εύκολα και μεταφέρεται στη νέα κατοικία, ιδιοκτησία ή ενοικιαζόμενη, όπως μια ακόμα οικιακή συσκευή.
Πόσο χώρο χρειάζομαι; Από τρία έως έξι τετραγωνικά μέτρα καθαρής επιφάνειας, σε σημείο που δέχεται τις περισσότερες ώρες ήλιο κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Χρειάζομαι έγκριση της πολυκατοικίας για να το βάλω στα κάγκελα; Εδώ χρειάζεται προσοχή, γιατί πρόκειται για δύο διαφορετικά ζητήματα. Η υπουργική απόφαση ρυθμίζει το ενεργειακό και ασφαλιστικό κομμάτι, δηλαδή τη σύνδεση με το δίκτυο και τη δήλωση στον ΔΕΔΔΗΕ, και σύμφωνα με δημοσιεύματα δεν θα απαιτεί συναίνεση της πολυκατοικίας, με εξαίρεση διατηρητέα κτίρια, μνημεία ή παραδοσιακούς οικισμούς.
Το ξεχωριστό ζήτημα είναι αν επιτρέπεται να αλλάξεις την εξωτερική όψη του κτιρίου, κάτι που ρυθμίζεται από τον κανονισμό της πολυκατοικίας και όχι από το ΥΠΕΝ.
Ενα πάνελ κρεμασμένο εξωτερικά στο κάγκελο, ορατό από τον δρόμο, είναι διαφορετική περίπτωση από ένα πάνελ τοποθετημένο μέσα στον χώρο του μπαλκονιού.
Το σημείο αυτό βρίσκεται ακόμα υπό επεξεργασία, η υπουργική απόφαση είναι σε δημόσια διαβούλευση έως τις 20 Ιουλίου, και το άρθρο αυτό θα επικαιροποιηθεί μόλις υπάρξει πλήρης νομική επιβεβαίωση.
Τι εγγύηση έχουν και τι γίνεται αν χαλάσουν; Το σύστημα αποτελείται από ξεχωριστά κομμάτια, πάνελ, μικρομετατροπέα και καλώδια, οπότε αν χαλάσει κάτι δεν αντικαθίσταται όλο το σετ, μόνο το συγκεκριμένο εξάρτημα. Τα πάνελ έχουν συνήθως εγγύηση υλικού από 12 έως 15 χρόνια και ξεχωριστή εγγύηση απόδοσης έως 80% της αρχικής ισχύος για 25 έως 30 χρόνια. Ο μικρομετατροπέας, που είναι και το πιο ευαίσθητο ηλεκτρονικό κομμάτι, καλύπτεται συνήθως με εγγύηση 10 έως 12 χρόνων, ανάλογα με τον κατασκευαστή. Πέρα από αυτές τις εμπορικές εγγυήσεις, ισχύει και η νόμιμη εγγύηση καταναλωτή των 2 ετών, που υποχρεώνει τον πωλητή σε δωρεάν επισκευή ή αντικατάσταση εφόσον προκύψει βλάβη μέσα σε αυτό το διάστημα.
Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού δεν πρόκειται να αντικαταστήσουν ένα πλήρες φωτοβολταϊκό στέγης, αλλά προσφέρουν κάτι που η ελληνική αγορά κατοικίας είχε ανάγκη. Μια χαμηλού κόστους και εύκολη λύση εξοικονόμησης, προσβάσιμη και σε όσους δεν έχουν δική τους ταράτσα. Με τη νέα υπουργική απόφαση να βρίσκεται σε τελικό στάδιο, αναμένεται σύντομα να αποσαφηνιστεί πλήρως το πλαίσιο και να ανοίξει επίσημα ο δρόμος για τη μαζική τους υιοθέτηση στην Ελλάδα.
ΠΗΓΕΣ: ΥΠΕΝ , https://www.fotovoltaika.gr/solar-energy-shop/τιμη/2-5kwh-φωτοβολταϊκό-πριζας-μπαλκονιού-800-watt-υβ/, https://www.fotovoltaika.gr/solar-energy-shop/, https://oikodomisis.gr/el/ilektroligika/paroxes-isxys/fotovoltaika-mpalkoniou-plug-and-play-nomothesia/
Εσμεράλδα Παπαγιαννοπούλου
real estate agent | real estate appraiser
co-founder
EPSILON TEAM
www.epsilonteam.gr
esmeralda@epsilonteam.gr
